„Wrocławska księga walońska”

Na tropie XV-wiecznych przewodników po sudeckich skarbach

Książka mgr Sabiny Kwiecień

Ukazała się książka naszej doktorantki, Sabiny Kwiecień, pt. „»Wrocławska księga walońska«. Na tropie XV-wiecznych przewodników po sudeckich skarbach”.

Bohaterem monografii jest rękopis uznawany od 1945 roku za zaginiony, a niedawno „odnaleziony” w Berlinie – tzw. Wrocławska księga walońska. To XV-wieczny zbiór narracyjnych map górniczych: pięć pergaminowych przewodników po śląskich skarbach, po których następuje kolekcja alchemicznych receptur. Manuskrypt ma wartość unikatową – stanowi zapis późnośredniowiecznej fascynacji złotem, srebrem i minerałami, a zarazem świadectwo marzeń o odkryciu nowych złóż oraz o tajemnej przemianie metali w złoto.

Praca stanowi monograficzne opracowanie źródła szczególnego, funkcjonującego w historiografii oraz literaturze krajoznawczej pod nazwą „wrocławskiej księgi walońskiej”. Jego szczególność zasadza się przede wszystkim w tematyce przekazu, przewidzianego jako przewodnik do miejsc kryjących podziemne bogactwa i niemającego znanych sobie odpowiedników z czasów, w których dzieło to powstało w dostępnej dla nas formie, a więc w XV w. Autorka zdecydowanie weryfikuje dotychczasowy stan wiedzy, zastępując go swym jasnym i wszechstronnym wykładem, nakazującym zupełnie nowe spojrzenie na problem „wrocławskiej księgi walońskiej”, a zwłaszcza okoliczności jej sporządzenia w kontekście dziejów zainteresowań naukowych w środowiskach klasztornych i dworskich na późnośredniowiecznym Śląsku. [z recenzji prof. Mateusza Golińskiego]

SPIS TREŚCI

Przedmowa / 7
Wprowadzenie / 9
Rozdział 1. Marzenia o złocie – kodeks alchemiczny z akcentem górniczym / 29
1.1. Dzieje kodeksu / 29
1.2. Opis zewnętrzny / 35
1.3. Czas i środowisko powstania kodeksu a teksty alchemiczne / 46
Rozdział 2. Średniowieczne mapy skarbów – przewodniki po bogactwach naturalnych Sudetów / 65
2.1. Pierwszy przewodnik – Góry Łużyckie (k. 2r–3r) / 67
2.2. Drugi przewodnik – Kotlina Jeleniogórska (k. 3r–3v) / 78
2.3. Trzeci przewodnik – Góry Izerskie (k. 3v–5r) / 82
2.4. Czwarty przewodnik – Sudety Zachodnie i Wschodnie, Rudawy (k. 5r) / 89
2.5. Piąty przewodnik – Przedgórze Sudeckie i Góry Złote (k. 5v–6v) / 92
Rozdział 3. Treść przewodników – edycja manuskryptu wrocławskiego / 113
3.1. Zasady transkrypcji / 113
3.2. Transkrypcja / 115
PIERWSZY PRZEWODNIK / 115
DRUGI PRZEWODNIK / 118
TRZECI PRZEWODNIK / 119
CZWARTY PRZEWODNIK / 123
PIĄTY PRZEWODNIK / 125
Podsumowanie / 131
Bibliografia / 139
Spis map i ilustracji / 153

Książka ukazała się nakładem Wydawnictwo Chronicon