
Wiek samochodu. Motoryzacja w XX stuleciu
pod redakcją dr. hab. Tomasza Przerwy, prof. UWr oraz dr. Piotra Sroki i Karola Machiego
Ukazał się tom Wiek samochodu. Motoryzacja w XX stuleciu, pod redakcją dr. hab. Tomasza Przerwy, prof. UWr, dr. Piotra Sroki oraz Karola Machiego, wyd. Ośrodek „Pamięć i Przyszłość”, Wrocław 2026, ss. 468.
Publikacja prezentuje dzieje motoryzacji w szerokiej perspektywie chronologicznej i tematycznej – od przełomu XIX i XX wieku, gdy ziemie polskie znajdowały się jeszcze pod zaborami, po schyłek lat 80. XX stulecia. Autorzy pokazują, że historia samochodu to nie tylko historia techniki, lecz także opowieść o przemianach społecznych, gospodarczych, politycznych i kulturowych.
W tomie znalazły się teksty poświęcone m.in. początkom automobilizmu, fabrykom i dealerom samochodowym, komunikacji autobusowej, wojsku, prasie motoryzacyjnej, reklamie, autostradom, kolei wobec motoryzacji, giełdzie samochodowej, autostopowi czy satyrycznym obrazom zmotoryzowanej codzienności. Ułożone chronologicznie artykuły pozwalają prześledzić stopniową ekspansję samochodu oraz rosnącą atrakcyjność motoryzacji, mimo wojen, kryzysów, ograniczeń administracyjnych i oporu różnych instytucji.
Tom składa się z siedemnastu artykułów, których różnorodność dobrze pokazuje, jak wiele jeszcze można powiedzieć o transportowej rewolucji XX wieku.
Spis treści:
Wykaz skrótów – 9
Wstęp – 13
Artur Kurek, Automobile i automobilizm w prasie galicyjskiej do 1914 r. – 16
Karol Machi, Wrocławska fabryka samochodów Ottona Beckmanna w pierwszych latach funkcjonowania – 52
Tomasz Sielicki, Autobusy miejskie we Wrocławiu do końca II wojny światowej – 66
Rafał Igielski, Wojska samochodowe Frontu Litewsko-Białoruskiego Wojska Polskiego 1919–1920 – 90
Antoni Hartman, Jakość, prędkość, resory – polska prasa motoryzacyjna dwudziestolecia międzywojennego – 112
Remigiusz Grochowiak, Komunikacja autobusowa w zachodniej Wielkopolsce w latach 1919–1939 – 124
Grzegorz Sobel, Na czterech kółkach. Auta osobowe w reklamie z prasy wrocławskiej w latach 20. XX w. – 146
Mikuláš Jančura, Cultural and Social Aspects of Motoring in Slovakia in the Interwar Period. An Example of Motor Sport Developing – 166
Bartosz Gondek, Ludzie Lilpopa – sylwetki wybranych dealerów koncernu General Motors w Polsce w latach 30. XX w. na przykładzie czterech przedstawicielstw z trzech miast: Gdyni, Kielc i Warszawy – 192
Grzegorz Urbanek, Drogownictwo w cieniu militaryzacji prowincji Grenzmark Posen-Westpreußen (1922–1938) – 220
Tomasz Przerwa, Urzędnicze „nie dostrzeżono potrzeby” a motoryzacyjne realia Dolnego Śląska w połowie lat 30. XX w. – 248
Bartosz Bajków, Berlinka – autostrada Berlin–Królewiec. Dzieje projektu – 272
Dawid Keller, Od wielkiej niewiadomej do rozwiązania własnych problemów. PKP wobec motoryzacji w XX w. – 298
Piotr Sroka, Samochody, pieniądze, widowisko. Wrocławska giełda samochodowa w okresie PRL w świetle prasy – 322
Joanna Nowosielska-Sobel, „Niech żyje autostop!” w literacko-filmowych propozycjach Adama Bahdaja i Stanisława Jędryki Podróż za jeden uśmiech – 350
Hubert Wilk, Zmotoryzowane demoludy w świetle rysunków satyrycznych. Przyczynek do społecznej historii motoryzacji w krajach demokracji ludowej – 372
Radosław Szewczyk, Samochody i autobusy Polskiej Wojskowej Jednostki Specjalnej na Bliskim Wschodzie w latach 1973–1979 – 396
Indeks osobowy – 445
Indeks geograficzny – 451
Biogramy autorów – 463
Więcej informacji TUTAJ

