Zapraszamy na wykład „Wrocławska Księga Walońska – przewodniki po złocie Sudetów w XV-wiecznym kodeksie alchemicznym”, który wygłosi mgr Sabina Kwiecień (Kolegium Doktorskie Historii UWr).
Prowadzenie spotkania: dr hab. Dagmara Adamska, prof. UWr (Instytut Historyczny UWr)
23 marca 2026 r., godz. 16:00
Sala konferencyjna nr 4, poziom 0, Biblioteka Uniwersytecka we Wrocławiu
Proponujemy zadeklarować udział w formularzu: TUTAJ
Centralnym punktem wykładu będzie tzw. Wrocławska księga walońska – unikatowy rękopis powstały na Śląsku i wywodzący się z wrocławskich zbiorów biblioteki Thomasa Rehdigera. Uznawany od 1945 r. za zaginiony, został niedawno ponownie zidentyfikowany w zbiorach berlińskich. Manuskrypt obejmuje pięć XV-wiecznych tekstów spisanych na pergaminie, które można interpretować jako swoiste przewodniki po sudeckich złożach kruszców, uzupełnione o zbiór receptur alchemicznych.
Treść rękopisu ma dużą wartość źródłową. Zawiera on m.in. opis techniki przerobu złotostockiej rudy z wykorzystaniem ołowiu ze Srebrnej Góry. Wzgórze Gęba (Siodlasta) w pobliżu Szklar wskazane zostało jako miejsce występowania „rozmaitych kamieni szlachetnych”, co pozostaje w zgodzie ze współczesną wiedzą o bogactwie mineralogicznym tego obszaru – występują tam m.in. chryzoprazy, opale i karneole. Dotychczas sądzono, że złoża te odkryto dopiero w XVIII wieku. W manuskrypcie znajduje się także najstarsza znana wzmianka o jaskini Na Špičáku oraz informacje o kilku lokalizacjach w rejonie Jesionika, w tym o zamku Kaltenštejn, w pobliżu którego miał znajdować się srebronośny szyb.
O wyjątkowości rękopisu decyduje jednak nie tylko jego treść – stanowiąca świadectwo późnośredniowiecznej „gorączki złota” w Sudetach i związanych z nią wyobrażeń o odkrywaniu nowych złóż – lecz także forma tego niewielkiego manuskryptu. Łączy on praktyczne wskazówki dotyczące poszukiwań kruszców z elementami wiedzy alchemicznej, zarówno o charakterze ogólnoeuropejskim, jak i lokalnym, czego przykładem są choćby wzmianki o „robakach” spod Lwówka Śląskiego, z których miał powstawać złoty metal, czy o cudownych właściwościach wód Bystrzycy płynącej przez Świdnicę.
Więcej o tym niezwykłym źródle będzie można posłuchać w dniu 23 marca lub przeczytać w książce Sabiny Kwiecień wydanej przez Chronicon
